تجهیزات بخش ها

سایر تجهیزات

خدمات

دسته بندی شرکت ها

انواع سانتریفوژ
Fixed angle (با زاویه ثابت) یا Angle head: در این نوع سانتریفوژ لوله ­ها در یک زاویه ثابت قرار گرفته و در هنگام چرخش با همین زاویه می­ چرخد و به سرعت بالایی هم می ­رسد
انواع سانتریفوژ
1)                 Fixed angle (با زاویه ثابت) یا Angle head: در این نوع سانتریفوژ لوله ­ها در یک زاویه ثابت قرار گرفته و در هنگام چرخش با همین زاویه می­ چرخد و به سرعت بالایی هم می ­رسد. Head در زاویه بین 40-25 درجه ثابت قرار گرفته (مثل سروفیوژ). در این نوع رسوب به صورت مورب دردیواره لوله قرار گرفته و رسوب loose است.
2)                 Horizontal head (افقی) یا swining bucket یا vertical access: سانتریفوژهای با جا لوله­ای متحرک که باعث چرخش لوله­ها و تغییر موقعیت آن­ها از عمودی به افقی می­شود در این نوع سانتریفوژ رسوب کاملاً در ته لوله paked ومحکم است و رسوب firm است.
در طی سانتریفوژ به علّت حرکت موتور آن، حرارت تولید می­شود و به ازای هر 10 دقیقه سانتریفوژ، دمای داخل آن تا 5°C بالا می­رود. ایجاد حرارت بستگی به دور (rpm)، زمان چرخش و طرحrotor (قسمت چرخنده) دارد، این افزایش حرارت باعث همولیز و تبخیر نمونه یا محلول ­ها می­ شود، برای سانتریفوژ کردن موادی که نسبت به افزایش دما حساس هستند توصیه می­ شود از سانتریفوژهای یخچال­ دار استفاده شود. (مثل فرآورده­ای خونی blood product و آزمایش­ های RIA)
توصیه NCCLs، برای جدا کردن سرم از نیروی سانتریفوژ (RCF) بین g1200-1000 به مدت 15-5 دقیقه استفاده می ­شود.
سانتریفوژها برای جدا کردن ذرات از محیط مایع به وسیله رسوب دادن آن­ ها به کار می ­روند، اساس فیزیک جداسازی اعمال نیروی گریز از مرکز (centrifugal force) بر روی ذرات در حال دوران است که با شعاع میدان دوران و سرعت دوران نسبت مستقیم دارد. ذرات سنگین­ تر زودتر رسوب می­ کنند و بقیه ذرات بر حسب وزن مخصوص خود رسوب می­کنند. سانتریفوژی که دارای شعاع کمتر است باید نسبت به سانتریفوژی که شعاع بیشتری دارد با سرعت بیشتری بچرخد تا همان نیروی سانتریفوژ نسبی (FCF) را ایجاد کند.
نکات لازم در موقع کار با سانترفوژ
1)                 محل قرار گرفتن سانتریفوژ باید صاف و کاملاً افقی باشد. تا دستگاه در صورت عدم تعادل در حین کار، حرکت نکند، روی سطح محکم و صاف قرار گیرد.
2)                 به مسئله بالانس (توازن) توجه کنید. اندازه، وزن و شکل و حجم محلول در لوله­های مقابل یکدیگر مشابه باشد. اگر تعداد لوله فرد است، از لوله حاوی آب استفاده کنید، بالانس عمر دستگاه را زیاد می­کند و زغال دیرتر خراب می ­شود.
سانتریفوژهای میکروهماتوکریت نیازی به رعایت موازنه ندارند چون وزن موتور خیلی بیشتر از وزن محتویات لوله­های موئینه است و اثر وزن یک لوله موئینه بسیار ناچیز و قابل چشم­پوشی است.
3)                 پیچ تنظیم سرعت سانتریفوژ باید به آرامی چرخانده و زیاد شود.
4)                 در صورت شنیدن صدای ناهنجار یا لرزش غیر عادی فوراً سانتریفوژ را خاموش کنید.
5)                 بعد از استفاده از جالوله ­ای ­ها شسته و خشک شوند.
6)                  تمیز کردن روزانه سانتریفوژ و ضد عفونی آن با گلوتارآلدئید 1% توصیه می­شود.
7)                 برس­ ها، زغال و سایر قسمت­ های دستگاه هر 3 ماه یک بار کنترل شده و در صورت لزوم عوض شوند.
8)                 قسمت­ های زنگ زده، خورده شده را تراشیده و با گازوئیل تمیز کرده و رنگ ­آمیزی کنید.
9)                 بعد از شکستن یا ریختن نمونه در سانتریفوژ، فوراً آن را خاموش کنید. پنجره­ ها را باز کنید، 15 دقیقه اتاق را ترک کنید (تا آئروسل­ های بزرگ ته­نشین و با هوا رقیق شوند) سپس با ماسک و دستکش با ماده ضدعفونی مناسب آن را تمیز و ضدعفونی کنی (گلوتارآلدئید 1%)
10)             هیچگاه با درب باز سانتریفوژ را روشن نکیند. تا دو دقیقه پس از توقف کامل سانتریفوژ، درب آن را باز نکنید. سانتریفوژهای دارای درب قفل­ دار توصیه می­ شوند.
11)             از سرعت بیش از حد لزوم استفاده نکنید.
کاربرد سانتریفوژ
1)                 جدا کردن ذرات از محلول بر اساس وزن مخصوص
2)                 جداکردن دو محلول از هم
3)                 تهیه فیلترای فاقد پروتئین (صاف شده)
4)                 تهیه سدیمان (ته­ نشین) کامل ادرار و سیتولوژی مایعات دیگر بدن
5)                 جدا کردن سرم و پلاسما از گلبول­ ها
6)                  در RIA، جدا کردن Ag باند شده از آزاد
برای سرعت و زمان و نوع سانتریفوژ تا کنون استاندارد مشخصی تهیه نشده است. هر آزمایشگاه برای خودش باید دور و زمان را تعیین کند. (برای هر روش و هر تست).
اولتراسانتریفوژ (ultracentrifuge): نوعی از سانتریفوژ می­ باشد که جزء دسته Fixed Angles می­باشد. سرعت آن­ ها بسیار زیاد است، مثلاً 200/000 rpm، برای جدا کردن لیپوپروتئین­ ها و رسپتور اَسِی (receptor assay) ضمائم سلولی و رفع کدورت سرم­های کدر، برای اندازه­گیری الکترولیت­ها و سایر تست­ ها از این نوع سانتریفوژ استفاده می­ شود.
اجزاء سانتریفوژ
1)                 Centrifuge head یا Rotor
2)                 Drive shaft
3)                 Motor
4)                 Power switch
5)                 Timer
6)                  Speed control
7)                 Brake (ترمز) = که دور عکس می­زند.
8)                 Tachometer = سرعت سنج، که دور سانتریفوژ را نشان می­دهد.
هرچه شعاع چرخش یک سانتریفوژ بیشتر باشد، سرعت ته ­نشین شدن ذرات بیشتر است.
برای تعیین شعاع در فرمول:
در سانتریفوژهای horizontal head:
 



توصیه می­شود از محور چرخش تا وسط لوله را به عنوان شعاع در نظر بگیرید.

در سانتریفوژهای angle head شعاع عبارت است از فاصله لوله تا محور چرخش
سانتریفوژهای horizontal head به علّت شعاع بیشتر، در دور مساوی نیروی RCF بیشتری تولید می ­کنند.
مثلاً برای تولید 3000g در سانتریفوژ چه rpm لازم است؟

گاهی RCF تولید شده دستگاه حتی با حداکثر دور هم کافی نیست، در این موارد با اضافه کردن زمان جبران می­کنیم.

مثلاً اگر زمان پیشنهادی 30 دقیقه و RCF پیشنهادی 3000 باشد و RCF ما 2800 باشد، زمان لازم سانتریفوژ عبارت است از:
اگر در موقع سانتریفوژ بالانس رعایت نشود، لرزش (vibration) خود سریع­تر می­چرخند. چون مقاومت هوا در نوع horizontal head مانع چرخش سریع آن می ­شود.
دور در دقیقه نشانه سرعت چرخش سانتریفوژ است ولی نشان­ دهنده قدرت آن نیست.
سانتریفوژ باید درب قفل­ دار داشته باشد به علّت: 1) ایمنی، 2) جلوگیری از تولید آئروسل.
آئروسل = ذرات هوا که ذرات عفونی در داخل محبوس شده، (مثل حباب هوای محتوی ویروس­ها). در سانتریفوژهای جدید سوراخ­های ورودی و خروجی هوا دارای فیلتر است که آئروسل تولید نشود، فیلترها در فواصل مرتب سوزانده می­ شوند.
برای کنترل افزایش دما در طی سانتریفوژ: حرارت آب داخل یک لوله را با دماسنج اندازه­ گیری کرده و سپس سانتریفوژ را روشن می­کنیم، پس از زمان مورد نظر حرارت آب را دوباره اندازه می ­گیریم، افزایش دما محاسبه می­شود.
هرچه دور سانتریفوژ بیشتر باشد حرارت بیشتری تولید می­ شود، در موقع کنترل افزایش حرارت باید به مسئله دور و زمان سانتریفوژ توجه شود.
کنترل کیفی سانتریفوژ
1)     دور سانتریفوژ (rpm): هر 2 تا 3 ماه یک بار به وسیله تاکومتر (Techometer) اندازه­ گیری می­ شود. دور به دست آمده با تاکومتر، با دور مشاهده شده بر روی عقربه سانتریفوژ مقایسه می­شود. تا 5% خطا اشکال ندارد. در صورت وجود خطای بیشتر، دستگاه باید سرویس شود.
سانتریفوژ باید در ماکزیمم سرعت خود کالیبره شود، شرایط کالیبراسیون باید یکسان باشد با همان Head و همان لوله خالی.
techometer (دورسنج)
به دو نوع قابل تقسیم می­ باشد:
1)     vibrating reed   و  2) stroboscopic light
 دستگاهی است که برای اندازه­ گیری دور سانتریفوژ به کار می­ رود. بر دو اساس کار می­کند:
1)     مکانیکی: میله تاکومتر بر روی شافت سانتریفوژ قرار داده شده و دستگاه روشن می­شود، با چرخش شافت دستگاه، میله تاکومتر هم می­چرخد و دور را بر روی صفحه نشان می­ هد.
2)     نوری: از یک صفحه که خاصیت فلورسانس دارد استفاده می­کنیم، بر چسب فلوروسانس را بر روی شافت سانتریفوژ چسبانده و آن را روشن می­ کنیم. چراغ تاکومتر را روشن می­ کنیم. در اثر چرخش شافت هر بار انعکاس نور در دتکتور به صورت دور تبدیل کرده و بر روی صفحه تاکومتر دور دستگاه نشان داده می­ شود.
3)     کنترل تایمر (Timer): تایمر سانتریفوژ با کرونومتر دقیق مقایسه می­شود (هفته­ای یک بار)، تا 10% خطا قابل تحمل است. در صورت خطای بیشتر باید آن را تنظیم کرد.
4)     بازدید زغال و commutators: هر 3 ماه یک بار باید انجام شود، در صورت اشکال، عوض شود. زغال سانتریفوژ باید هر شش ماه یک بار عوض شود.
5)     کنترل حرارت تولیدشده در طی سانتریفوژ: به روش اندازه­گیری حرارت آب در لوله قبل و بعد از سانتریفوژ، حرارت تولیدشده ماهی یک بار کنترل می­شود. 2°C± تغییر حرارت در سانتریفوژ یخچال­دار اشکال ندارد و افزایش حرارت بیش از این مقدار نشانه اشکال در دستگاه یا دور زیاد آن می­ باشد. در سانتریفوژهای معمولی تا 5°C± درجه افزایش ندارد.
6)      جلوگیری از تولید آئروسل و کنترل بالانس لوله ­ها:
7)     محاسبه RCF، rpm و زمان لازم برای سانتریفوژ: اگر دور 3000rpm به مدت 10 دقیقه لازم است و دور دستگاه ما حداکثر 2500 rpmمی­ باشد، زمان لازم چقدر است؟

8)     اصول ایمنی سانتریفوژ
سانتریفوژهای با دور زیاد و اولتراسانتریفوژ خطرناک­تر است. سرعت زیاد چرخش موتور سانتریفوژ، باعث خطر می­شود. دقت کنید که وقتی سانتریفوژ در حال حرکت می­ باشد به هیچ وجه دست ها را نزدیک سانتریفوژ نبرید، حتی اگر چرخش آن آهسته باشد. توصیه می­ شود سانتریفوژهای قفل­ دار تهیه شوند. شل­ بودن و لرزش محور اصلی دستگاه (شافت) خطرناک است و آئروسل زیادی تولید می­ کند. جالوله ­ای سانتریفوژ باید سالم باشد و جالوله ­ای ­های ترک­دار و شکسته باید تعویض شوند. سانتریفوژها باید در فواصل مرتب تمیز و ضدعفونی شوند. از پخش­شدن مواد عفونی و نمونه­ ها در سانتریفوژ خودداری کنید و فوراً تمیز و ضدعفونی کنید. قسمت داخلی سانتریفوژ با آب و دترژانت رقیق شسته شود و به سرعت خشک شود. دقت کنید که خوردگی و پوسیدگی در اثر ماندن آب در سانتریفوژ ایجاد نشود. اگر لوله­ای در سانتریفوژ شکست، شیشه­های شکسته را با دستکش یا انبر را خارج کنید. تکه­ های لاستیکی ته لوله­ های سانتریفوژ باید نرم باشد که باعث شکستگی و ترک­ خوردن لوله­ های آزمایش نشود. توصیه می­شود از لوله­ ها و لوازم شیشه ای ارزان و با کیفیت نامناسب، ترک­دار، شکسته برای سانتریفوژ استفاده نشود و کلیه لوله­ های ترک­دار شکسته به روش مناسبی دور ریخته شوند.


یخچال
قبل از سانتریفوژ کردن، لوله ­ها را برای وجود خراش یا ترک بازرسی کنید. قسمت داخلی لوله ­های سانتریفوژ برای وجود مواد چسبنده و خورده­ های شکسته و تیز بازرسی شوند. تمام قطعات شکسته با دقت و با رعایت موارد ایمنی از لوله­ های سانتریفوژ خارج شده و لوله ­ها شسته و ضدعفونی شوند. استفاده از محلول میکروب ­کش (ضدعفونی کننده) بین لوله اصلی دستگاه و لوله شیشه­ای توصیه می­شود، این کار باعث ضدعفونی هر دو سطح شده و از شوک ضربه­ای به لوله ­های شیشه­ای جلوگیری می ­کند، (مثل بافر) و در صورت شکستن لوله­ ها خطر آلودگی را کاهش می­دهد.
 از یخچال برای نگهداری نمونه­ ها و رآژنت­ ها استفاده می­ شود، نمونه آماده شده (مثل سرم یا پلاسما) یا رآژنت­ های آماده ممکن است در اثر رشد میکروب­ ها و یا کاهش فعالیت آنزیم ­ها در آن­ها تغییر کنند. سردکردن و انجماد یک راه مناسب برای به تأخیر انداختن و کاهش مقدار این تغییرات می­باشد. سرعت یک واکنش شیمیایی در ازاء افزایش هر 10 درجه سانتی­گراد حدود 2 برابر می­شود.
Q10 = 2
Q10 =  حرارت10  تغییر سرعت واکنش به ازای افزایش
اگر حرارت اتاق 24°C و حرارت یخچال 4°C فرض شود، اختلاف دمای اتاق و  یخچال می­شود، در یخچال سرعت واکنش­های شیمیایی 4 برابر کمتر  می­شود یا بالعکس در حرارت اتاق سرعت واکنش 4 برابر یخچال است. همچنین رشدمیکرووبه ­ها و تکثیر آن­هادر حرارت یخچال به طرز محسوسی کمتر می­شود (به جز میکرب­های استثنایی) و اثرات مخرب آن­ها به مراتب کمتر می­شود. به این  دلایل کنترل مرتب حرارت یخچال اهمیت زیادی دارد. یخچال امکان نگهداری نمونه و معرف­ هایی را که در حرارت اتاق به سهولت خراب می­شوند را فراهم می­کند، برای خنک کردن یک جسم، جهت جریان گرما را می­توان از طریق تبخیرمیعان یک مایع، به طور معکوس منتقل نمود. پدیدۀ تبخیر برای غلبه بر نیروی پیوستگی مولکول­ ها در حالت مایع احتیاج به انرژی دارد. این انرژی، گرمای نهان تبخیر، نامیده می­شود. جذب گرمای نهان تبخیر توسط محیط اطراف باعث کاهش دما می­شود. برعکس در طی میعان، گرمای نهان فاز گازی برای افزایش دما به کار می­ رود. در یخچال­ ها از انرژی جذب شده توسط تبخیر و میعان مایعاتی که نقطه جوش آن ­ها در فشار اتمسفر کمتر از دمای اتاق است، مشاهده می ­کنند.
گازهای خنک­ کننده شامل: فریون، فریگن (CF2CCL2 با نقطه جوش -30°C) و آمونیاک (NH3 با نقطه جوش -33°C) می­باشند. مایع خنک ­کننده از درون یک شبکه بسته از لوله­ ها به گردش در می ­آید این مایع در یک ظرف تبخیر شده (محفظه بازکننده) و در طرف دیگر (یعنی بیرون محفظه سردکننده) دوباره به حالت مایع درمی­ آید یخچال­ ها برای میعان از دو اصل استفاده می­کنند: 1) جذب، 2) تراکم 

1396/8/11


نظرات بیندگان
نظر شما
نام و نام خانوادگی :
ایمیل :
سوال یا نظر شما : ( لطفا اطلاعات تماس خود را وارد کنید) :

خانه چاپ ارسال به دوستان نسخه متنی کوچک کردن متن بزرگ کردن متن دانلود خروجی پی دی اف خروجی میکروسافت ورد
تعداد بازدید : 77
0/10 (تعداد آرا 0 نفر )