خانه > مقالات آزمایشگاه > اصول حفاظت و ایمنی در آزمایشگاه‌ها > استانداردهای حفاظتی برای بخش رادیواکتیو

استانداردهای حفاظتی برای بخش رادیواکتیو

استانداردهای حفاظتی برای بخش رادیواکتیو

آموزش لازم

افرادی که می‌خواهند با مواد رادیواکتیو کار کنند باید آموزش خاصی را در این زمینه ببینند. مدیران آزمایشگاه باید پس از آموزش این افراد، گواهی لازم را برای آنها صادر کنند و این گواهی‌ها باید در بایگانی حفاظتی ضبط شود. آموزش این افراد به طور دوره‌ای نیز باید تجدید شود و به طور کلی حداقل هر کارمند بخش باید در یک سیمنار شرکت نماید.

 

 استانداردهای حفاظتی پیشگیری در حمل و نقل مواد رادیواکتیو

مواد رادیواکتیو براساس قانون تنها باید به وسیله‌ی پزشک، مدیران آزمایشگاه و بیمارستان‌ها دریافت و مورد استفاده خاص خود قرار گیرد و قانون سازمان انرژی اتمی ‌در این مورد رعایت شود.

موارد رادیواکتیو فقط باید در محل‌های مخصوصی که دارای ساختمان خاص خود هست حفظ و نگهداری شود. روی میزها باید به وسیله‌ی مواد پلاستیک خاصی پوشانده شود.

استفاده از دهان برای پی پت کردن ممنوع است و وسایل خاص پی پت کردن باید مورد استفاده قرار گیرد.

در محل استفاده از مواد رادیواکتیو خوردن و آشامیدن ممنوع است.

وقتی که مواد رادیواکتیو را لمس می‌کنید باید از دستکش استفاده شود. در صورتی که در هنگام کار می‌خواهید تلفن کنید و یا به وسایل آزمایشگاه دست بزنید، دستکش را از دست خارج کنید و سپس تلفن را لمس کنید.

به هرگونه ریختن مواد روی میز توجه کنید و بلافاصله سطح آلوده را با مواد ضدآلودگی و صابون مخصوص بشوئید. (به فصل مربوطه مراجعه شود)

مواد زائد جامد و یا مایع محتمل رادیواکتیو را در ظرف مخصوص خود بریزد.

عادت کنید که اصول بهداشت را در همه موارد به طول کامل رعایت کنید و دست‌های خود را به طور مرتب بشوئید.

اطاق‌های مربوط به آزمایشگاه رادیواکتیو هر هفته باید به وسیله‌ی دستگاه‌های مخصوصی کنترل شود.

 

 استانداردهای حفاظتی آلودگی زدایی

آلودگی انسانی

معالجه به عنوان اولویت اول است.

در صورتی که آلودگی خارجی باشد بلافاصله باید موضع آسی دیده را با صابون مخصوص و مقدار فراوانی آب گرم به مدت 2 تا 3 دقیقه شستشو داد.

اگر سطح پوست خراش برداشته باشد و احتمال آلودگی با مواد رادیواکتیو در آن ناحیه برود، بدون تأمل محل عارضه را با جریان آب سرد باید شست. اگر نوع ماده رادیواکتیو به طور غیرعادی سمی‌است بلافاصله باید به مرکز پزشکی مراجعه شود.

در صورتی که مواد رادیواکتیو خورده شود، بلافاصله باید سازمان اورژآنس[1] را خبر کرد و به درمان مصدوم پرداخت.

 

 استانداردهای حفاظتی آلودگی غیرانسانی

در موارد آلودگی‌های غیرانسانی باید با روش «متمرکز و محدودکردن»[2] از گسترش بیشتر سطح آلودگی جلوگیری نمود و آن را در سطح محدودی، متمرکز ساخت.

به کمک پارچه یا حوله، مایعات اضافی روی سطح را باید جمع آوری نمود و این پارچه را بلافاصله در یک ظرف مخصوص زباله‌های رادیواکتیو ریخت.

سطح آلوده شده را با صابون ضدآلودگی باید پوشاند به طوری که صابون تمام سطح آلوده را فراگیرد.

با احتیاط کامل، باید صابون را به وسیله‌ی پارچه یا حوله جمع آوری کرد و این پارچه را در ظرف زباله رادیواکتیو قرار داد و این عمل را چند بار تکرار کرد.

پس از این کار باید آزمایش Wipe test انجام داد تا آنکه مقدار رادیاسوین به حد قابل قبول باشد.

اگر آلودگی خیلی شدید است، باید بلافاصله به سازمان انرژی اتمی ‌اطلاع داده شود.

 

استانداردهای حفاظتی آزمایشگاه و یا مرکز تجویز ید[3]

نگهداری و دور ریختن مواد رادیوایزوتوپ و کروماتوگرافی باید تابع مقررات خاصی باشد، دیواره این محل باید با آجرهای سربی محافظت شود. هر بیمارستان و آزمایشگاهی که مصرف این مواد را انجام می‌دهد باید دارای چنین اطاقی باشد.

زباله‌های مایع رادیواکتیو، محتویات تمام لوله باید در زیر یک هود[4] به وسیله‌ی یک پمپ تخلیه مخصوص کشیده شده دور یک شیشه مخصوص نگهداری شود و به سازمان انرژی اتمی ‌تحویل گردد. برای جلوگیری از خطر هر شیشه در یک محفظه فلزی جای داده می‌شود و برای آن اتیکت مخصوصی که نوع ماده رادیواکتیو مشخص شده است نصب می‌گردد. اسم بازرس و تکنیسین و همچنین مقدار تقریبی رادیاسیون باید روی آن ذکر گردد. ریختن مواد مایع رادیواکتیو در فاضلاب آزمایشگاه اکیداً ممنوع است.

تمام زباله جامد مواد رادیواکتیو شامل لوله‌های خشک، صفحات آبی، کاغذهای قهوه‌ای پی پت‌ها در یک کیسه دو جداره پلاستیکی قرار داده و به قسمت محفظه مخصوص مواد رادیواکتیو حمل کنید.

کیسه‌های پلاستیک باید با مشخصات تکنیسین و تاریخ دور ریختن آن مشخص گردد.

تمام پرسنلی که به نحوی در کار تجویز ید (Iodination) دخالت دارند باید Film badge مخصوص داشته و هر سه ماه یک بار از آنها اسکن تیروئید بعمل آید.

با یک دستگاه Monitor دستی باید به طور هفتگی اطاق‌ها، هر دو محوطه انبار مواد ایزوتوپ را کنترل کرد.

میزان مجاز رادیاسیون برای هر مؤسسه‌ای به وسیله‌ی سازمان انرژی اتمی ‌تعیین می‌گردد. در دانشگاه U.C.L.A این حدود سالانه برای افراد Rem[5] 0.5 است ولی هیچ گاه نباید از 2mrem برای یک ساعت و یا 1000 میلی رم در هفت روز هفته تجاوز کند.

اطراف گاماکونترها هم باید مرتب کنترل شود.

اگر دستگاه مونیتور شمارش را نشان می‌دهد. باید یک سواب خیس به مناطق اطراف مالیده و آن را در دستگاه گاماکونتر شمارش کنید.

کلیه کارهای Iodination باید در زیر هود مخصوصی که دارای استانداردهای قابل قبول باشد انجام گیرد.

روپوش، پیشبند و دستکش‌های پلاستیکی باید در تمام مدت کار پوشیده شود.

همواره باید شیشه‌های مواد رادیواکتیو را در زیر هود باز کرد تا کارمند از آزار مواد رادیواکتیو که معمولاً هنگام باز کردن شیشه‌ها بوجود می‌آید در امان باشد.

در مواردی که ماده رادیواکتیو استنشاق شود یا خورده شود، ابتدا باید مقادیر احتمالی مصرف شده را برحسب میکروکوری محاسبه کرد. اگر مقدار ماده رادیواکتیو از 50 میکروکوری[6] بیشتر باشد باید به وسیله پزشک یدور پتاسیم[7] تجویز گردد.

اگر در فاصله یک ساعت یدور پتاس مصرف شود بسیار مؤثر بوده و از جذب ماده رادیواکتیو به وسیله تیروئید جلوگیری می‌کند ولی تیروئید را پاک نمی‌کند.

 استانداردهای حفاظتی

Wipe Test

برای کنترل رادیاسیون در آزمایشگاه‌ها و بیمارستان‌هایی که با این مواد سر و کار دارند باید به این آزمایش مبادرت نمود:

هر هفته یک بار به وسیله‌ی تنزیب پارچه‌ای مخصوص[8] مناطق مورد نظر و انبار نگهداری مواد ایزوتوپ را باید آزمایش نمود.

یک تکه تنزیب مخصوص 2×4 اینچ را با آب مقطر استریل خیس می‌کنند.

این پارچه خیس را به تمام نواحی مورد نظر می‌مالند- از تکه تنزیب برای بلانک هم باید استفاده کرد.

مقدار رادیاسیون را در بتا و گاماکونتر می‌خوانند، هیچ گاه نباید شمارش Wipe از دو برابر شمارش شاهد افزون تر باشد و اگر این مقدار افزایش نشان داد باید به طریق زیر رفتار کد.

با تکه تنزیپ‌ها به طور جداگانه محلول‌های مخصوص را مالش داده و آن را شمارش می‌نمایند تا محلی که بیش از همه آلودگی دارد مشخص گردد.

 

استانداردهای حفاظتی و مواد ضدعفونی کننده

استفاده از مواد ضدعفونی کننده و روش‌های کاربرد این مواد برای جلوگیری از عفونت‌های بیمارستانی[9]دارای اهمیت اساسی است.

حرارت و بخار به عنوان عوامل فیزیکی برای استریل کردن مواد و وسایل مورد استفاده است ولی مواد شیمیایی و میکرب کش‌ها براید ضدعفونی کردن و آنتی سپتیک به کار می‌روند.

در سال‌های اخیر انواع مختلف مواد ضدعفونی کننده در تجارت ساخته شده و مورد استفاده بیمارستان‌ها، آزمایشگاه‌ها و مراکز پزشکی قرار گرفته است.

براساس آمار «سازمان حفاظت محیط زیست» آمریکا[10] (EPA) اکنون 14 هزار نوع مواد مختلف در این کشور به عنوان مواد ضدعفونی کننده ساخته می‌شود که سیصد نوع ماده شیمیایی در فرمول ساخت آنها ثبت و ضبط شده است.

با وجود استانداردهای مطمئن وا حتمالاً کنترل کیفی این ماده به وسیله‌ی آزمایشگاه‌های کنترل، مع الوصف کاربرد استفاده از این مواد در بیمارستان‌ها و مراکز پزشکی باید با دقت و احتیاط صورت گیرد. [11] سازمان بهداشت جهانی در یکی از نشریات اخیر خود چنین اظهار نظر کرده است:

«بسیاری از مواد ضدعفونی کننده شیمیایی که در بهداشت عمومی‌استفاده‌ی از آنها توصیه شده در تست‌های آزمایشگاهی بر روی ویروس HIV مؤثر است، اما در عمل مواد ضدعفونی کننده شیمیایی قابل اعتماد نیستند زیرا بسیاری از این مواد شیمیایی به وسیله‌ی خون و سایر مواد آلی موجود غیرفعال می‌گردند.:

تعبیر و تفسیر سه کلمه استریلیزاسیون[12]، دزانفکسیون[13] و آنتی سپسیس[14] از طرف مجامع علمی‌پذیرفته شده است ولی متأسفانه معادل این کلمات در فارسی گاهی به طور ناقص مورد استفاده قرار می‌گیرد و به همین جهت باید دقیقاً معنی این کلمات و تفسیر آنها را مشخص نمود.

 

[1] . Emergency Medicine Center (EMC)

[2] . Concentrate and Confine

[3] . Iodination Labs

[4] . Fume hodd

[5] . Roentgen Equivalent Man

[6] . Mc Ci.

[7] . Potassium Iodide

[8] . Wiping Gauze

[9] . Nosocomial infection

[10] . Environmental Protection Agency

[11]. مسئول کنترل این قبیل فرآورده ها در ایران آزمایشگاه کنترل مواد خوردنی- آشامیدنی و بهداشتی وابسته به وزارت بهداشت- درمان و آموزش پزشکی است.

[12] . Sterilization

[13] . Disinfection

[14] . Anticepsis

درباره‌ی تیم ورود داده 2

همچنین ببینید

زباله های بیولوژیک

زباله های بیولوژیک زباله های بیولوژیک شامل مواد جامد و مواد مایع هستند، کلیه مواد …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *