لومینومترها بخش سوم

گروهی از محققان با توجه به مواد لومینوسان اعم از کمولومینوسان و بیولومینوسان که در واکنش های ایمنی بصورت مستقیم یا غیرمستقیم استفاده می شوند٬ سنجش های مذکور را به سه گروه اصلی ذیل تقسیم بندی می کنند.

– سنجش های ایمنی کمولومینوسانی که آنتی ژن با مولکول کمولومینوسان مانند ایزولومینول٬ نشاندار می شود.

– سنجش های ایمنی بیولومینوسانی که آنتی ژن با مولکول بیولومینوسان مانند لوسیفرین نشاندار می شود. البته نشاندار شدن با کوفاکتورهای نظیر ATP و NAD نیز در این گروه جای می گیرند.

– سنجش های ایمنی کمولومینوسان آنزیم دار. معمولاً آنتی ژن با آنزیم نشاندار می شود.

بعد از انجام واکنش ایمونولوژیک٬ واکنش آنزیمی با اجزاء لومینوسان پیگیری می شود. مهمترین مزایای نشاندارسازی آنتی ژن ها با مواد کمولومینوسان عبارتند از:

۱- پایداری ترکیبات نشاندار و یا کونژوگه

۲- ایمن بودن روش های نشاندار سازی

۳- سرعت و حساسیت مرحله آشکارسازی

البته دقت و حساسیت این روش ها می تواند تحت تأثیر فاکتورهایی مخدوش گردد مانند:

– لومینوسان زمینه ای بالا

– خاموش سازی پرتو نشری توسط برخی مزاحمت ها در نمونه ها یا معرف ها

مانند سایر بخش های ایمنی در سنجش های لومینوسانی نیز سیستم های یکنواخت و غیر یکنواخت وجود دارد. در سیستم های غیر یکنواخت٬ کمپلکس نشاندار باید از مولکولهای نشاندار آزاد جدا شود. اما در روش های یکنواخت به دلیل تفاوت تولید سیگنال در کمپلکس و مولکول نشاندار آزاد این امر ضرورتی ندارد.

همانطور که سایر سنجش های ایمنی بر اساس جایگاه نشاندارسازی سنجش های ایمنی و سنجش های متریک وجود دارد در روش های لومینوسان نیز CIA و ICMA مطرح می باشد. در CIA آنتی ژن و در ICMA آنتی بادی٬‌ مولکول نشاندار را تشکیل می دهد. هر دو روش CIA و ICMA نیز می تواند بصورت یکنواخت و یا غیر یکنواخت طراحی شوند. روش های یکنواخت و همگون از سادگی٬ سرعت و دقت بیشتری برخوردارند و بسادگی می توانند در سیستم های تمام خودکار پیاده شوند.

در عوض حساسیت روش های غیر یکنواخت به دلیل حذف عوامل مداخله گر در مرحله جداسازی٬‌ بیشتر می باشد.

بطور کلی مهمترین عوامل مداخله گر در سنجش های لومینوسان عبارتند از:

– حضور لومینوسان زمینه ای به دلیل ناخالصی جزیی برخی از معرف ها٬ آب مقطر مورد استفاده و آلودگی جزیی ابزارها و دستگاهها

– خاموش سازی پرتو نشری توسط برخی از فاکتورهای موجود در محیط واکنش

– تکرار پذیری مرحله تزریق: کم بودن حجم معرف ها٬‌انتقال و تزریق و سرعت تزریق بر تکرارپذیری این مراحل می تواند اثرات محدود کننده بگذارد.

– راندمان آشکارسازی فوتونی: حساس ترین فوتومالتی پلایرها نیز راندمان کاتدی حدود ۲۰ درصد دارند.

مشتقات لومینول: ایزولومینول و نیز اکریدینیوم استر دو گروه اصلی از نشانگرهای لومینوسان می باشند. هر کدام از مشتقات فوق دارای مزایا و محدودیت هایی هستند. مثلاً سنجش های لومینوسان زیادی برای سنجش آنتی ژنها و آنتی بادی ها با کمک نشانه های لومینولی طراحی شده است٬‌ اما همانطور که در بخش های قبلی اشاره شد واکنش حساس مذکور در درجه حرارت بالا و محیط قلیایی امکان پذیر است. انکوباسیون در محیط قلیایی می تواند سبب جدا شدن کمپلکس ایمنی آنتی ژن- آنتی بادی گردد. در ضمن پروتئین ها اعم از آنتی بادی ها و آنتی ژن های پروتئینی در شرایط حرارتی و قلیایی مذکور دچار هیدرولیز می شوند. لذا شرایط واکنش باید بدقت تمام کنترل گردد.

از استرهای آکریدینیوم نیز به کرات در سنجش های ایمنی لومینوسان استفاده شده است٬ اما پیوند استری پیوند خیلی پایداری نیست و می تواند بصورت بالقوه باز شود. در محیط آبی و pH قلیایی این پیوند می تواند به فرم بازی کاذب در آید لذا در واکنش های مذکور درست قبل از اکسیداسیون با افزایش اسید٬ محیط را اسیدی می کنند تا به آمین نوع چهارم نو آرایی کند. به هر حال مشتقات مذکور علی رغم محدودیت های ذکر شده نشانگرهای مفیدی در بخش های لومینوسان هستند. امروزه کاربرد این روشها برای سنجش انواع آنالیت ها در انواع مختلف نمونه ها اعم از سرمی- ادراری- محیط کشت و … گسترش یافته است.

استفاده از فزاینده های واکنش سبب تعدیل شرایط واکنش شده و از محدودیتهای ذکر شده می کاهد. هرچند قیمت دستگاههای مذکور نسبت به سایر روشها از جمله روش های جذب سنجی EIA ٬‌IEMA گرانتر است اما با گسترش کاربرد روش های لومینوسان قیمت دستگاههای مذکور سیر نزول را طی می کند. در آینده شاهد به بازار آمدن دستگاه های متنوع- ارزان و سنجش های ایمنی لومینوسانی اعم از کمولومینوسان و بیولومینوسان در بسته ها و یا کیت های آماده خواهیم بود. در حال حاضر٬ این روش ها حساس ترین روشهای سنجش ایمنی رایج محسوب می شوند.

 

 

 

 

درباره‌ی تیم ورود داده

همچنین ببینید

آزمایش‌های ایمنی و ایمونوشیمی (3)

تولید آنتی‌بادی با استفاده از تکنولوژی نوترکیب کننده (.Recombinant Tech) اخيراً برای تولید آنتی‌بادی‌ها، یک …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *