سانتریفوژ (centrifuge)

سانتریفوژ

سانتریفوژ دستگاهی است که با استفاده از نیروی گریز از مرکز، اجزای یک

حلول را که داررای دانسیته­ های متفاوت می­باشند، از هم جدا می­کند.

سانتریفوژ یکی از پرمصرف­ ترین وسایل آزمایشگاهی می­باشد.

برای جدا کردن سرم، تهیه ته­ن شین ادرار، تهیه فیلترای فاقد پروتئین و سایر

موارد از این وسیله استفاده می­شود.

در استفاده از این وسیله باید زمان سانتریفوژ و نیروی سانتریفوژ به دقت مشخص

و رعایت شود.

برای انتخاب سانتریفوژ بایستی در نظر گرفته شود و تعداد دور در دقیقه اهمیت

چندانی ندارد.

طریقه محاسبه به قرار زیر است:

واحد بر حسب بیان می­شود.

راه دیگر برای تعیین استفاده از نموگرام می­باشد.

در موقع استفاده از سانتریفوژ به مسئله بالانس توجه کنید.

وزن، اندازه و شکل لوله­ های گذاشته شده مقابل یکدیگر باید مشابه باشند.

چون عدم بالانس باعث خرابی شافت  و زغال دستگاه شده و مواد به خوبی ته­ نشین نشده و آئروسل­ های عفونی خطرناکی ایجاد می­شوند.

در صورت استفاده طولانی مدت از سانتریفوژ مخصوصاً در دوره ای بالا،

سانتریفوژ داغ شده و باعث افزایش حرارت نمونه یا محلول داخل خود شده و

باعث همولیز و تبخیر آن می­شود.

انواع سانتریفوژ

  • Fixed angle (با زاویه ثابت) یا Angle head: در این نوع سانتریفوژ لوله ­ها در

یک زاویه ثابت قرار گرفته و در هنگام چرخش با همین زاویه می­ چرخد

و به سرعت بالایی هم می­رسد. Head در زاویه بین ۴۰-۲۵ درجه ثابت قرار گرفته (مثل سروفیوژ).

در این نوع رسوب به صورت مورب دردیواره لوله قرار گرفته و رسوب loose است.

  • Horizontal head (افقی) یا swining bucket یا vertical access: سانتریفوژهای با جا لوله­ ای متحرک که باعث چرخش لوله­ها و تغییر موقعیت آن­ها از عمودی به افقی

می­ شود در این نوع سانتریفوژ رسوب کاملاً در ته لوله paked ومحکم است و رسوب firm است.

در طی سانتریفوژ به علّت حرکت موتور آن، حرارت تولید می­شود و به ازای هر ۱۰ دقیقه سانتریفوژ، دمای داخل آن تا ۵°C بالا می­رود. ایجاد حرارت بستگی به دور (rpm)، زمان چرخش و طرحrotor (قسمت چرخنده) دارد، این افزایش حرارت باعث همولیز و تبخیر نمونه یا محلول­ها می­شود، برای سانتریفوژ کردن موادی که نسبت به افزایش دما حساس هستند توصیه می­شود از سانتریفوژهای یخچال­ دار استفاده شود. (مثل فرآورده­ای خونی blood product و آزمایش­های RIA)

توصیه NCCLs، برای جدا کردن سرم از نیروی سانتریفوژ (RCF) بین g1200-1000 به مدت ۱۵-۵ دقیقه استفاده می­شود.

سانتریفوژها برای جدا کردن ذرات از محیط مایع به وسیله رسوب دادن آن­هاب به کار می­روند، اساس فیزیک جداسازی اعمال نیروی گریز از مرکز (centrifugal force) بر روی ذرات در حال دوران است که با شعاع میدان دوران و سرعت دوران نسبت مستقیم دارد. ذرات سنگین­ تر زودتر رسوب می­کنند و بقیه ذرات بر حسب وزن مخصوص خود رسوب می­کنند. سانتریفوژی که دارای شعاع کمتر است باید نسبت به سانتریفوژی که شعاع بیشتری دارد با سرعت بیشتری بچرخد تا همان نیروی سانتریفوژ نسبی (FCF) را ایجاد کند.

نکات لازم در موقع کار با سانترفوژ

  • محل قرار گرفتن سانتریفوژ باید صاف و کاملاً افقی باشد. تا دستگاه در صورت عدم تعادل در حین کار، حرکت نکند، روی سطح محکم و صاف قرار گیرد.
  • به مسئله بالانس (توازن) توجه کنید. اندازه، وزن و شکل و حجم محلول در لوله­ های مقابل یکدیگر مشابه باشد. اگر تعداد لوله فرد است، از لوله حاوی آب استفاده کنید، بالانس عمر دستگاه را زیاد می­کند و زغال دیرتر خراب می­شود.

سانتریفوپزهای میکروهماتوکریت نیازی به رعایت موازنه ندارند چون وزن موتور خیلی

بیشتر از وزن محتویات لوله­ های موئینه است و اثر وزن یک لوله موئینه بسیار ناچیز

و قابل چشم ­پوشی است.

  • پیچ تنظیم سرعت سانتریفوژ باید به آرامی چرخانده و زیاد شود.
  • در صورت شنیدن صدای ناهنجار یا لرزش غیر عادی فوراً سانتریفوژ را خاموش کنید.
  • بعد از استفاده از جالوله­ ای­ ها شسته و خشک شوند.
  • تمیز کردن روزانه سانتریفوژ و ضد عفونی آن با گلوتارآلدئید ۱% توصیه می­شود.
  • برس­ ها، زغال و سایر قسمت­ های دستگاه هر ۳ ماه یک بار کنترل شده و در صورت لزوم عوض شوند.
  • قسمت­ های زنگ زده، خورده شده را تراشیده و با گازوئیل تمیز کرده و رنگ­آمیزی کنید.
  • بعد از شکستن یا ریختن نمونه در سانتریفوژ، فوراً آن را خاموش کنید. پنجره­ ها را باز کنید، ۱۵ دقیقه اتاق را ترک کنید (تا آئروسل­ های بزرگ ته­نشین و با هوا رقیق شوند) سپس با ماسک و دستکش با ماده ضدعفونی مناسب آن را تمیز و ضدعفونی کنی (گلوتارآلدئید ۱%)
  • هیچگاه با درب باز سانتریفوژ را روشن نکیند. تا دو دقیقه پس از توقف کامل سانتریفوژ، درب آن را باز نکنید. سانتریفوژهای دارای درب قفل­دار توصیه می­شوند.
  • از سرعت بیش از حد لزوم استفاده نکنید.
0/5 ( 0 بازدید )

بازدیدها: 0

مطالب زیر را حتما بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *