میانه (نما) (madian)

میانه (نما) (madian)

میانه نقطه ­ای است که تعداد نتایج در دو طرف آن برابر باشد

در شرایطی که نتایج به گونه­ای پراکنده باشند که امکان محاسبه میانگین نباشد (اعداد انحرافی از میانگین زیاد باشند). میانه تصویر واقعی­تری را فراهم می­کند.

محاسبه میانه

  • نتایج به ترتیب کوچک به بزرگ در جدول ثبت می­شوند.
  • فرمول میانه

 

مثلاً: M = ، اگر n=2نتیجه داشته باشیم میانه M =  = ۱۰می­باشد یعنی دهمین عدد میانه است.

مثلاً: نتایج اندازه­ گیری غلظت هموگلوبین در ۱۱ بیمار به شرح زیر می­باشد، میانه آن چند است؟

۴/۱۲، ۶/۱۲، ۱۲، ۱۲، ۲/۱۲، ۸/۱۱، ۵/۱۱، ۵/۱۱، ۵/۱۱، ۱۱، ۲/۱۱

ابتدا اعداد را به ترتیب کوچک به بزرگ مرتب می­کنیم:

۶/۱۲، ۴/۱۲، ۲/۱۲، ۱۲، ۱۲، ۸/۱۱، ۵/۱۱، ۵/۱۱، ۵/۱۱، ۲/۱۱، ۱۱

چون تعداد نتیجه فرد است.

پس عدد ششم میانه می­باشد.  M = 11/8

خطای استاندارد از میانگین ( ) به عنوان یک عدد تک محاسبه می­شود، ولی کمی پراکندگی در اطراف میانگین وجود دارد. مقدار این پراکندگی را با SEMنشان می­دهند.

 

مثلاً اگر میانگین غلظت هموگلوبین ۲۰ نتیجه، ۱/۱۵ باشد وانحراف معیار آن ۹/۳ باشد، SEMعبارتست از:

یعنی میانگین واقعی این سری نتایج در محدوده ۱/۱۵  ۰/۹ می­باشد.

بعضی اصطلاحات به کار رفته در کنترل کیفی تعریف می­شوند:

  • صحت (Accuracy):تطابق نتیجه حاصله از انجام یک آزمایش با مقدار واقعی آن.
  • قسمت (Aliquat):مقدار معینی از یک نمونه (معمولاً محلول) که غلظت ماده مورد نظر در آن اندازه ­گیری می­شود.
  • ماده مورد آزمایش (Analyte):ماده­ای که بایستی تجزیه و اندازه ­گیری شود.
  • انحراف ازصحت (Bias): تفاوت بین ارزش واقعی و نتایج مورد انتظار از یک

اندازه ­گیری.

  • حساسیت آزمایش (Analytical sensitivity):شیب منحنی کالیبراسیون، یعنی با تغییر کوچکی در غلظت ماده موردنظر، تغییر زیادی در پارامتر موردنظر (مثلاً جذب یا عبور نور) انجام شود.
  • اختصاصی بودن آزمایش (Analytical specificity):توانایی یک روش آزمایش در اندازه ­گیری یک ماده به صورت اختصاصی، تنها ماده مورد نظر اندازه­ گیری شود.
  • کالیبراسیون (calibration):یک سری عملکرد که تعیین­ کننده رابطه بین ارزش­ های به دست آمده از یک ماده و ارزش مورد انتظار آن می­باشد.
  • مواد کالیبراتور (calibaration material):مواد مرجع برای کالیبراسیون یک روش.
  • تأثیر نمونه اول بر نمونه بعدی (carry over): انتقال مواد از یک ظرف یا یک آزمایش به دیگری.
  • نمودار کنترل (control chart):نموداری که محدوده­ های کنترلی آن توسط

روش­ های آماری تعیین شده باشد و نتایج بعدی بر روی آن ثبت شوند.

این نمودارها روشی جهت ارزیابی تحت کنترل بودن یک روش آزمایش می­باشد.

  • مواد کنترل (control materials):مواد مورد استفاده برای کنترل قابلیت اطمینان و (صحت و دقت) یک روش آزمایش مواد تشکیل­ دهنده کنترلی باید تا حد
  • امکان نزدیک و مشابه به مواد تشکیل­ دهنده پایه (Base)ماده مورد نظر باشد.

روش اندازه­ گیری باید مطابق با روش مورد استفاده برای نمونه ­های مجهول باشد. (روش یکی باشد). از مواد کنترل برای بررسی عملکرد آزمایش­ ها استفاده می­شود.

  • روش قطعی (Definitive method):روشی که دارای عدم صحت نباشد، روش بسیار صحیحی که برای اندازه ­گیری یک ماده به کار می­رود،

روش قطعی ممکن است دارای مقداری عدم دقت باشد. روشی که با بهترین امکانات، صحیح­ترین نتایج را همراه داشته باشد.

  • کنترل کیفی خارجی (External Quality contrl):ارزیابی نتایج حاصله از

اندازه ­گیری یک نمونه بین چند آزمایشگاه، این نمونه توسط یک واحد خارجی ارسال

می­شود که مسئول ارزیابی آماری نتایج هم می­باشد. نتایج حاصله از آزمایشگاه­ های مختلف با هم مقایسه می­شوند.

 

0/5 ( 0 بازدید )

بازدیدها: 1

مطالب زیر را حتما بخوانید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *