هودهای لامینار

هودهای لامینار

هودهای لامینار تهویه‌های جریان لایه‌ای در آزمایشگاه‌های کشت سلولی و مواد بیماری‌زای انسانی (برای مثال باکتری‌ها، ویروس‌ها، میکروب‌ها و انگل‌ها) و برای کشت بافت و تومور و به‌کارگیری مواد شدیداً سمی مورد استفاده در شیمی درمانی، مورد استفاده قرار می‌گیرند. هودهای لامینار باید دقیقاً کنترل تهویه و مکش ذرات معلق در هوای منطقه را که در طول روند میکروبیولوژیکی تولید می‌شوند بر عهده داشته باشند، به طوری که کارکنان آزمایشگاه را در هنگام کار از این ذرات دور نگه‌داشته و محیط نمونه‌ها را به حالت کنترل در آورند. این ادوات همچنین برای مخلوط‌های آنتی نئوپلاستیک­ها (ضد سرطان‌ها/ تومورها) یا داروهای شیمی درمانی محیطی استریل پدید می‌آورند.

هودهای لامینار تهویه‌های هوای لایه‌ای به صورت کلاس I، کلاسII (نوع A و B1 و B2 و B3)، و کلاس III و جریان افقی طبقه بندی می‌شوند.

تهویه‌های کلاس I کارکنان آزمایشگاه را از مواد بیماری‌زا محافظت می‌کنند و در موارد کار با عوامل بیولوژیک کم خطر یا میان خطر قابل استفاده است. تهویه‌های کلاس II مشابه تهویه‌های کلاس II هستند با این تفاوت که شرایط نمونه‌های موجود در کابینت‌ها را از نظر آلودگی کنترل می‌کند.

تهویه‌های کلاس III، علاوه بر محافظت بیشتر کارکنان و کنترل آلودگی نمونه‌ها و داروها در مورد عوامل بیولوژیک شدیداً خطرناک مورد استفاده می‌باشند.

تهویه‌های جریان افقی بیشتر نمونه‌ها و داروها را محافظت می‌کنند تا کارکنان را و معمولاً برای کاربردهای کلینیکی استفاده نمی‌شوند (اگر چه معمولاً جهت تهیه ترکیبات داروئی استفاده می‌شود نه در مورد مواد شیمی درمانی که در محیط استریل نگهداری می‌گردند).

NCCLS سازمان استاندارد آزمایشگاه‌های تشخیص طبی (Clinical Laboratory Standards) مقررات راهنمایی شدیدی را در مورد ایمنی آزمایشگاه‌های آمریکا به اجرا گذاشته است.

نکات اساسی در راه اندازی هودهای لامینار

تهویه لایه‌ای کلاس با II یک محفظه است که هوا از درون آن به فضای آزمایشگاه وزیده می‌شود، معمولاً از فولاد ضد زنگ ساخته شده و افراد، نمونه‌ها و داروهای موجود را با تصفیه هوای بازگشتی به سیستم از آلودگی محافظت می‌کند.

واژه جریان لایه‌ای (Laminar Airflow) بیانگر حرکت کلی هوای موجود در کابینت با سرعت یکسان و الیاف موازی جریان است که فقط توسط اشیاء موجود (نمونه‌ها) در محفظه دچار توربولانس می‌شود.

فشار منفی که توسط دستگاه دمنده ایجاد می‌شود، هوا را با سرعت ۷۰ تا ۱۱۰ فوت در دقیقه از میان پنجره ورودی به داخل می‌کشد و یک جریان دائم در محفظه تولید می‌کند.

این جریان تشکیل یک دیواره هوائی بین تکنسین‌ها، نمونه‌ها و داروها می‌دهد. تصفیه گرهای با کار آیی بالا High efficiency Particulate Filters) HEPA) که از صفحات فایبرگلاس چین خورده که توسط کاغذها یا ورقه آلومینیم چین دار از هم جدا شده تشکیل شده‌اند، هم ذرات جامد و هم قطرات مایع معلق در هوا را جذب می‌کند. بعد از تصفیه، هوای فیلتره به آزمایشگاه برگشت داده می‌شود که مقداری از آن به محیط فرستاده می‌شود و مقداری نیز به مسیر جریان دمنده برمی‌گردد.

دو نوع از تهویه‌های جریان لایه‌ای کلاس II در حال حاضر در دسترس می‌باشند: نوع A (برگشت هوا به اطاق) و نوع B (خروج هوا به محیط اطراف) با نمونه‌های B1 و B2 و B3. هر یک از نمونه شای تهویه کلاس Il کارکردی مجزا دارند و بر طبق درصد هوایی که به اتمسفر بازگردانده شده یا به اطاق برگشت داده می‌شود یا مجدداً در درون کابینت‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد از یکدیگر متمایز می‌شوند.

نوع A و B3 ٪۷۰ جریان کلی کابینت را بعد از تصفیه به سیستم برمی‌گردانند و ۳۰٪ را به داخل فضای آزمایشگاه (نوع A) و یا به فضای بیرون تخلیه می‌کنند (نوع B) در نوع B1 تقریباً ۳۰٪ هوای کابینت‌ها مورد استفاده مجدد قرار می‌گیرد و ۷۰٪ باقی مانده به محیط اطراف تخلیه می‌شود.

در تهویه نوع B1 دو جریان متمایز هوائی برقرار است، مواد موجود در مبادی ورودی هوا در هوای ورودی رها گشته‌اند و بعد از گذر از روی صافی‌ها و فیلتر شدن مجدداً بازیافت می‌شود.

موادی که در قسمت عقبی منطقه کار در هوا رها گشته‌اند به محیط اطراف تخلیه می‌شوند.

کابینت‌های نوع B به لحاظ جریان هوای رو به پایین مشخص می‌شوند. جریانی که کاملاً از هوای بازگشتی به کابینت جداست و ۱۰۰٪ هوای تصفیه شده را به محیط بیرون تخلیه می‌کند.

انواع متنوع تهویه‌ها برای کاربردهای خاص توصیه می‌شوند. برای مثال: تهویه نوع A و B را می‌توان به طور مطمئن در مورد عوامل بیولوژیک کم خطر یا با خطر متوسط مورد استفاده قرار داد اما باید توجه کرد به علت بازگشت قسمتی از هوای فیلتر شده به سیستم نباید در درون کابینت‌ها مواد سمی، رادیواکتیو یا موادی که تولید بخار قابل اشتعال می‌کنند قرار داد.

(به اساسنامه اقدامات بهداشتی ملی در استانداردها مراجعه شود) بر طبق ضوابط سازمان بهداشت و ایمنی شغلی آمریکا (OSHA) (Occupational Safety and health adminstration). تهویه‌های کلاس II نوع A (جریان هوای لایه‌ای) کمترین میزان محافظت مورد قبول را در مواجه با داروهای سمی (آنتی نئوپلاستیک) سیتوتوکسیک برای کارکنان ایجاد می‌کند.

تهویه‌های کلاس II که توسط مجراهایی به محیط بیرون مربوط شده‌اند، ارجحیت دارند.

 

 

 

 

جدول ۲: مشخصه‌های جریان هوای انواع تهویه‌های کلاس II کابینت‌های بیولوژیک

هوای کابینت ٪

هوای بیرون فرستاده شده به محیط هوای بازگشتی به محیط آزمایشگاه هوای بازگشتی به کابینت کلاس  نوع II

 

۰ ۳۰ ۷۰ A1
۷۰ ۰ ۳۰ B1
۱۰۰ ۰ ۰ B2
۳۰ ۰ ۷۰ B3

 

تهویه‌های جریان لایه‌ای معمولاً دارای لامپ‌های ماوراء بنفش (U.V) (به منظور استریل کردن) زنگ‌های هشدار جریان هوا و سیستم الکتریک داخلی و گاز و هوا و خلأ و شیر تخلیه آب هستند. برخی از تهویه‌ها به پنجره‌های شیشه‌ای مجهز گشته‌اند که می‌توان آن‌ها را در مقابل محدوده عملیات، پایین کشید و بدین وسیله از پراکندگی ذرات آلوده جلوگیری نمود.

در کل برخی تهویه‌ها دارای محدوده کاری باز بوده و محفظه‌هایی برای جمع آوری و ذخیره مایعات جدا شده دارند.

Airflow characteristics of the various types of Class II vertical laminar airflow hoods

مشکلانت گزارش شده هودهای لامینار

ECRI در مورد مشکلات تهویه‌های جریان لایه‌ای گزارشات اندکی داشته است. مشکلات گزارش شده جزئی هستند (برای مثال: عملکرد نادرست فیلترها و نادرستی در سیم کشی‌های الکتریکی خروجی‌ها) که در کل اخلالی در طراحی هیچ یک از مدل‌های جریان هوای لایه ایجاد نمی‌کنند.

هر چند این وسایل و مشکلات بر اهمیت انجام تعمیرات و نگهداری دوره­ای و پیشگیرانه و به‌کارگیری صحیح تهویه‌ها تأکید می‌کند.

OSHA تائیدیه این ابزار را به وسیله تعمیر کار مجاز معتبر به صورت هر ۶ ماه یک‌بار یا هر زمانی که کابینت‌ها نصب شده‌اند پیشنهاد می‌کند.

 

 

 

 

 

 

 

Airflow Characteristics of the Various Types of Class II Biologic Safety Cabinets
% of Cabinet Air
Recirculated  Reciculated  Exhausted
Class II  within  back into to the
 Type  Cabinet Room  Environment
 A ۷۰ ۳۰  ۰
Bl ۳۰ ۰  ۷۰
B2 ۰ ۰  ۱۰۰
B3 ۷۰ ۰  ۳۰

 

فیلترهای HEPA (با کارآئی بالا) باید در هنگامی که کابینت‌ها تائید می‌شوند چک و بازبینی شوند. دفعات تعویض فیلترها بستگی به میزان استفاده و موقعیت جایگیری کابینت و کیفیت هوای آزمایشگاه دارد. سرعت جریان هوا باید یکسان و یکنواخت بوده و در یک محدوده که معمولاً توسط کارخانه سازنده تعریف شده است، باقی بماند.

در مجموع کاربر باید متوجه توانایی و ظرفیت کابین‌هایی که در هنگام استفاده از تکنیک ایجاد آئروسل دچار کاهش شده‌اند باشد.

جریانات هوای با سرعت کم ممکن است حاصل خاموشی بعضی از دمنده‌ها یا نشت هوا از سیستم یا فیلترهای انباشته شده (از مواد زائد) باشد. حرکت رو به خارج هوا در جلوی تهویه می‌تواند حاصل باز بودن درها، جریانات هوا، حرکت در جلوی کابینت یا حرکت سریع دست و بدن در هنگام کار در مقابل پنجره کشوئی باشد و جریانات منظم هوا را دچار توربولانس نموده و کارآئی جریان لایه‌ای کابینت را پائین آورد.

برای کاهش چنین تداخلاتی تهویه‌ها باید در محل‌های کم رفت و آمد و به دور از درها قرار گیرند.

مراحل تکامل

هودهای لامینار و تهویه‌هایی که جریان کلی را خارج می‌کنند (نوع B2) در سال ۱۹۷۶ معرفی شدند. پس از آن تهویه‌های کلاس II جریان لایه‌ای طراحی شدند.

تکنولوژی و فن آوری B2 و دیگر نمونه‌های کلاس II تا میانه دهه ۷۰ ثابت باقی ماند.

توجه به این نکته که بسیاری از مواد بیماری‌زا (از قبیل میکوباکتریوم­ها و ویروس­های خارجی) به صورت ذرات معلق در هوای حاصل از کابینت‌های بیولوژیک وجود دارند، باعث توسعه و پیشرفت فیلترهای به مراتب دقیق‌تر از فیلترهای HEPA (با کارآئی بالا) شده است که می‌توانند ذرات بسیار ریزی که از HEPA رد می‌شوند را به طور مؤثری به دام اندازند.

فیلترهای (ULPA) (UItra -LOW Penetration air) برای تهویه‌های جریان هوای لایه‌ای در دسترس هستند که می‌توانند ذراتی به اندازه ۱۲/۰ میلی‌متر را با کارآئی ۹۹/۹۹٪ را نمایند. (فیلتر HEPA ذرات تا ۳/۰ میلی‌متر را با کارآئی ۹۵/۹۹٪ را جذب می‌کند).

البته فیلترهایی به این ظرافت باعث افزایش مقاومت در مقابل جریان هوا می‌شوند که به نوبه خود منجر به استفاده از دمنده‌های با قدرت بیشتر برای برقراری سرعت مناسب جریان هوا در سطح مورد تهویه می‌گردند.

0/5 ( 0 بازدید )

محصولات مرتبط

مطالب زیر را حتما بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *